Het oude geslacht Van Bakenesse

 Wanneer je maar in het goede nest geboren wordt is het leven meestentijds wel dragelijk en meer dan dat. Van ‘goede’ familie zijn heeft zo zijn voordelen en dat was zeker het geval in de middeleeuwen.

Wist de ‘gewone man’ veel…hij diende het leven te aanvaarden zoals het klaarblijkelijk was: Er waren nu eenmaal heren en knechten…

Tot de ‘heren’ behoorde het oude aanzienlijke geslacht Persijn, Heren van Waterland. Zij zetelden in Het Huis te Velzen en dat hadden zij in leen van de graaf van Holland. En ze bezaten meerdere goederen en vooral, ze hadden privileges, ze hadden macht.

Maar ook toen fulmineerden de minder bedeelden al en kwamen in opstand zoals in 1275 toen de Kennemers uit boosheid (en afgunst?) vele adellijke kastelen verwoestten. Daar is natuurlijk veel meer over te vertellen. Het begin van de grotere wapenfeiten uit de sociale geschiedenis van Holland!*)

 Simon Persijn ging zich ‘van Bakenes’ noemen nadat hij het goed Bakenes bij Haarlem van zijn broer Jan in leen had gekregen, al zijn bewijzen hiervoor niet aanwezig. En ook zijn nakomelingen met als eerste diens zoon Jacob bleven zich Van Bakenes noemen. Jacob van Bakenes(se) (niets veranderlijker dan de geschreven taal) was opgenomen in de ‘ridderstand’. Hij wordt vermeld onder de schildknapen van de graaf van Holland, Willem III de Goede.

En wie eenmaal hoog te paard zit dient te zorgen dat hij in het zadel blijft! De nakomelingen van Jacob bleven belangrijke maatschappelijke posities bekleden, ook in Haarlem.

Ze werden ‘schepenen’ en behoorden tot de patriciërs, de dunne bovenlaag die het in Haarlem enige tijd voor het zeggen hadden.

Bekend als schepenen zijn: Claes van Bakenesse in 1348, 1358 en 1365 en Jacob van Bakenesse in 1352 t/m 1354.

 Later in de tijd woonden zij waarschijnlijk niet meer op Bakenes, maar ten noorden van het Grote kerkhof in Haarlem w.o. de Begijnestraat.

En ‘sic transit gloria mundi’; delen van de geslachten van Bakenes stierven uit bij gebrek aan mannelijke nakomelingen maar de familienaam bleef gehandhaafd, soms door nakomelingen van gehuwde dochters (van) Bakenes die de familienaam bleven voeren. Een kwestie van ‘status’ zouden we nu zeggen.

Anderen, zoals de familie Geldzack voegden, terecht of onterecht de naam ‘Van Bakenes’ aan hun eigen naam toe. Op een pilaar in de St Bavo is nog een wapenbord te vinden van het geslacht ‘Geltsak de Bakkenes’.