Bakenes, ouder dan Haarlem? Het oude Haarlemse stadsdeel Bakenes was ooit het belangrijkste leengoed van Simon Persijn die in de tweede helft van de dertiende eeuw beleend werd met ‘Bakenes’ waarna hij zich ‘Simon van Bakenesse’ ging noemen. Bakenes was toen hoogstwaarschijnlijk al een onder die naam bekend staande nederzetting die later in de tijd, na de grote stadsbranden in 1355, bij de stad Haarlem getrokken werd. Aanvankelijk een drassige ‘nes’ of ‘nesse’ waarop nederzettingen van vissers en vervolgens voorzien van een strekte, een ‘Vroonhof en ook of tevens een Comptoir van waaruit tol werd geheven. Later in de tijd een vrijwel zelfstandige gemeenschap van vissers, boeren, kooplieden en ambachtelijke bedrijvigheid. Bakenes is geografisch bezien een landtong (schiereiland) ten zuidoosten van het latere (?) Haarlem vrijwel omsloten door een kronkel in het Spaarne. De rivier bracht bedrijvigheid en economische welvaart en daarvan profiteerde ook Bakenes als een van de oudste stadsdelen van Haarlem. Volgens enkele historici waaronder – niet de minste – Johan Huizinga zou op Bakenes het grafelijk hof hebben gestaan waar langsvarende schepen tol moesten betalen. Of dat werkelijk op Bakenes heeft gestaan is niet geheel zeker maar ongeveer ter plaatse bevond zich in elk geval de zetel van de graaf van Holland. Hieronder een kaartfragment van Bakenes (omcirkeld) ten tijde van het Spaanse beleg. Tal van monumenten herinneren aan vroegere tijden en dat maakt Bakenes en omgeving cultuurhistorisch tot een waardevol en interessant stadsdeel. Wie nu langs de oude Bakenessergracht wandelt moge bedenken hoeveel historie er binnen dit gebied op tal van plaatsen schuilgaat; de Bakenesserkerk is de oudste kerk van Haarlem, de poort tot het oudste hofje van Nederland ligt aan de Bakenessergracht en veel monumentale panden op Bakenes vertellen voor wie geïnteresseerd is hun eigen geschiedenis waarover nog veel bekend is. Er is over Bakenes al veel gepubliceerd en het is voor bewoners van dit stadsdeel maar ook voor derden de moeite waard daar kennis van te nemen! |

