24 november:

Deze avond is speciaal opgedragen aan ons erelid Bert Fruitema, die onlangs is overleden.

Spreken is zilver…
Deze luisteravond was tot stand gekomen dankzij de samenwerking van drie mensen die op muziek en/of technisch gebied erg belangrijk zijn geweest voor Bert (en vice versa). Hans Braam (Amplimo) en Age van ’t Woud (Xanadu luidsprekers) en Dirk Rouwenhorst als technische man van Amplimo. Hans heeft deze avond kosten noch moeite gespaard om een flink aantal van Bert zijn versterkers, beter bekend onder de naam Alfi, mee te nemen naar de AVMN.
Hierdoor kregen we een indruk van wat Bert onder de naam Alfi heeft gemaakt. Bert zijn knowhow op buizen gebied was enorm. Niet alleen wat betreft schakelingen, maar ook welke typen condensatoren, buizengelijkrichters, weerstanden of zilverdraad gewikkelde transformatoren enz. enz., die konden worden gebruik, had Bert verstand van zaken. En alsof het nog niet genoeg is: ook aan het uiterlijk besteedde Bert de nodige aandacht. Menig buizenversterker is een lust voor het oog. Maar ook op het gebied van transistorversterkers was Bert vertegenwoordigd.
Het was voor ons geen verrassing dat de weergave van de muziek dankzij de apparatuur van Bert weer bijzonder was.
Ieder die Bert kent weet dat als je Bert “één vinger gaf”, door het stellen van aan buizen gerelateerde vraag, hij vervolgens “je hele hand nam”. Je kreeg een uitgebreid college… Over kennis gesproken…
Bert praatte erg graag over zijn versterkers en het gebruik van zilver daarin. Hij zal in zijn jeugd een aha-erlebnis hebben gehad. Hierdoor besloot hij dat koper in zijn apparatuur, en goud voor wat betreft zwijgen, niets voor waren! Met zilver (en in zijn apparatuur en spreken) wist Bert wel raad. En dat deelde hij graag met Age en iedereen die het maar wilde horen.
Het was duidelijk; Age en Bert waren twee handen op één buik. Zoals luidspreker en versterker elkaar tot grote muzikale hoogten kunnen brengen. Zo zorgde de samenwerking tussen Age en Bert voor een bijzondere muzikale weergave van opgenomen muziek.
Speciaal voor deze avond had Age een aantal nummers geselecteerd waar hij samen met Bert bijzondere herinneringen aan heeft. Overigens: de eerste avond die Roel in zijn AVMN archief vond waar Bert demonstreerde dateert al weer uit 1995… bijna net zo oud als de gerestaureerde luidspreker die Age mee heeft genomen. Dat is overigens de eerste luidspreker waar Bert zijn versterker voor gebruikte. En dat was in 1991.
Bij iedere stuk muziek dat Age liet horen, had hij een verhaal. En dat willen we u niet onthouden.

We hebben helaas niet van ieder muziekstuk de juiste titel en uitvoerende(n) beschikbaar.

1e nummer: Clark Terry op Reference Recording
Age en Bert hielden erg van wat zij ‘toeter en trommel’ muziek noemen. Bert nam Age mee op een muzikale reis in de jazz
.
2e nummer: Vivaldi Cello
Een bijzonder emotioneel beladen stuk dat gedraaid werd in De Doelen Show in Rotterdam over de Alfi HQSE-65. 65 watt single-ended buizenversterker. Aan dit moment hadden Age en Bert hele bijzondere herinneringen. Audioshows zijn over het algemeen te vergelijken met kippenhok vol met “audioten”, die overal een mening over hebben. Het is maar zelden dat een zaal stil valt. Op die show waren “alle snavels” dicht en naar één kant gericht …  En dat was wel iets heel bijzonders.
Het derde muziekstuk leverde ’s avonds laat met een glas wijn veel gespreksstof op voor de heren.

3e nummer: Marian Cantatas van Händel
4e nummer: Groot orkest uitvoerenden?
Ter gelegenheid van het 20 jarig bestaan van Xanadu had Age (de vanavond ten gehore gebrachte multi purpose luidsprekers) de Xanadu HRS17AMT gemaakt.
Een hoog resolutiesysteem met actief laag in een zeer bescheiden kast.

5e nummer: een stuk van de Misa Criolla, uitvoerenden onbekend.

Roel wist te vertellen dat Bert vanaf begin 1995 11 avonden heeft gepresenteerd, samen met Age. We hebben de tweak avonden maar niet meegeteld. Roel las voor uit oude verslagen. Hij verhaalde hoe Bert zijn eigen trafo’s wikkelde; twee tegelijk zodat ze exact hetzelfde waren! Ook kwam Bert’s line-conditioner ter sprake.
Bert schreef ook in de Radio Bulletin over zijn nieuw ontwikkelde versterker. Bert gaf daarin vaak praktische aanwijzingen. Tot groot plezier van Roel. Roel is diverse keren bij Bert thuis geweest en toen Roel zelf een versterker bouwde was het voor Bert een kleine moeite deze door middel van een eenvoudige ingreep beter te laten klinken. Dus toen Roel vroeg: “Kun je …”. En Bert antwoorde: “Dit is het schema”. Ook kreeg Roel een uitgebreide uitleg (het spreekwoordelijk zilver….).
Roel noemde ook de avond met de vergelijkingsvoorversterker. In deze eenvoudige geschakelde voorversterker (zonder tegenkoppeling) konden maar liefst 40 verschillende buisjes worden geplaatst…

6e nummer: Leonard Cohen met Alexandra Leaving van de cd Ten new songs
7e nummer: Willy Deville live in Berlijn akoestisch uit de jaren 90
8e nummer: Johnny Cash met een nummer dat veel betekent voor Age
9e nummer: Nits uit Zwolle
10e nummer: Leonard Cohen Undertow

Roel ging verder met anekdotes. Een avond waarbij Menno van der Veen de avond zou verzorgen pakte anders uit. Menno kon die avond niet, maar hij vond Bert bereid de avond over te verzorgen. Bert was altijd bereid om de avond te verzorgen… als Age maar kon. Dit enthousiasme leverde beide heren een erelidmaatschap op van de AVMN. Bert ging met zijn tijd mee en maakte met hetzelfde gemak een vijfkanaals buizenvoorsterker voor surround, die hij natuurlijk demonstreerde. Bert bereidde de avonden ook zeer uitgebreid voor. Niet een uurtje voor de avond begon komen, nee, dat was er niet bij! Vier uur van te voren komen. Dat leek er meer op.

11e nummer: Een heel klein stukje… James Last. Age kreeg hiervoor een standje van Bert.
Misschien wel het opmerkelijke muziekstuk dat ooit op de club is gedraaid.

12e nummer: Boudewijn de Groot met een nummer uit de zestiger jaren.

Na de pauze pakten we de draad weer op.

Roel betrapte zichzelf erop dat hij naar muziek luisterde in plaats van alles op te merken over de set…
Roel vertelde dat Age en Bert een speciale samenwerking hadden; 1 + 1 was bij hen al gauw 3, omdat er sprake was van synergie.
Deze twee heren in de auto leverde onderweg dikke pret op. Zo erg dat zij soms de auto in de berm moesten zetten… Beide heren hebben ook bijzonder veel plezier beleefd aan allerlei shows waarbij Age altijd reed. Bert leerde Age Jazz en blues bij te brengen en Age Bert klassiek.

13e nummer: Miles Davis met A kind of blue.
14e nummer: Waterboys, hoewel slecht van opnamekwaliteit toch volgens Bert en Age verschrikkelijk goede muziek.
15e nummer: Jimmy Smith nummer onbekend.
16e nummer: Patricia Barber

Voor wie het niet wist: Bert wilde graag pilot worden. Ook daar wist Age ook veel over te vertellen en vooral welke buizen in bommenwerpers werden toegepast. Age begreep niet waarom nu juist de vliegtuigen die buizen gebruikten bleven vliegen. En je raadt het al: Bert legde Age wel even uit hoe dat kon…

17e nummer (Pink) Floyd een stuk van de Delicate Sound of thunder? livenummer onbekend

Bert was misschien wel een ouwe buizenfreak, ook met moderne technologie hield hij zich bezig. Cd-spelers da-converters en streamers nam hij net zo makkelijk onder handen. Met als resultaat: buizen in het versterkgedeelte… Wie had anders van Bert verwacht. En het eindresultaat was dan ook niet mis. Op de laatste avond die Bert presenteerde, konden we goed zien dat Bert bijzonder goed op de hoogte was van de laatste ontwikkelingen op streaminggebied. Hij demonstreerde met een iPad en een softwarematig aangestuurde transporter. Het zal niemand verbazen dat Bert thuis na het uitpakken van dit laatste aangeschafte apparaat naar zijn werkkamer ging om het van zijn blikken behuizing te ontdoen, zich te verdiepen in de vrije afmetingen die hem ter beschikking stonden voor-… ja, daar is die weer- het plaatsen van buizen.
Voor wat de toekomst van Alfi producten betreft het volgende. Het zou zonde zijn als de versterkers die Bert gemaakt heeft, zouden verdwijnen. En daar is gelukkig goed over nagedacht. De elektronica en versterkers vallen onder de verantwoordelijkheid van Hans Braam, via Amplimo.
Gelukkig was Bert erg nauwkeurig in het vastleggen van alle schema’s, maar ook wat het uiterlijk van zijn apparatuur betreft. Bert heeft een bijzondere collectie cd’s, platen en elektronica achter gelaten. De platen zijn in beter dan vaak in de winkel verkrijgbaar is.

18e nummer: Shostakovich uitvoering onbekend

19e nummer Stevie Ray Vaughn Hét nummer dat aan het eind van iedere show als klapper werd gedraaid.

Geheel in deze traditie van een avond door Bert en Age volgde ook nu de bekende afsluiter van de avond.

20e nummer Jan Garbarek uitvoering onbekend.

Voor hen die deze avond aanwezig waren, was het duidelijk zijn dat met het overlijden van Bert Fruitema de club een markant lid is ontvallen. Bert, met jouw versterkers en je verhalen ben je voor de club een blijvende herinnering.

Marcel Hermans

Voor degenen die graag nog eens wat willen bekijken geven onderstaande website adressen.

www.xanaduspeakers.nl/  voor Age zijn luidsprekers.
www.amplimo.nl/  voor Amplimo producten van Hans en Dirk.
www.alfi-audio.com/ voor de geschiedenis van Alfi audio producten en Bert Fruitema.