BÜYÜK USTALAR

Gary Kimovich Kasparov

kas.jpg 
Gary Kimovich Kasparov 13 nisan 1963'teAzerbaycan'ın başkenti Bakü'de doğdu. Kasparov, 13 yaşındayken Fransa'da 16 yaş altı dünya birinciliğinde üçüncülüğü paylaştı. Kasparov, bu başarısının ardından eski Sovyetler Birliği dışındaki uluslararası turnuvalarda oynamaya başladı.

1985'de Anatoly Karpov'u yenerek dünya şampiyonu olan Kasparov, bu ünvanı 2000 yılında yenildiği Vladimir Kramnik'e devretti. Usta oyuncu, 1997 yılında New Yorkta süper bilgisayar Deep Blue ya karşı mücadele vermişti. Mücadeleden galip çıkan bilgisayar olmuştu.

Kasparov 10 mart 2005'te bir daha satranç turnuvalarına katılmayacağını açıklamıştı.

Alexander Alekhine

vscg.jpg 
Alexander Alexandrovich Alekhine, (1 Kasım 1892 - 24 Mart 1946) 1927-1935 ve 1937-1946 yılları arası dünya satranç şampiyonu. Çok saldırgan oyun tarzıyla ünlü olmuştur

Vassily Vassilievich Smyslov

czcz.jpg 
Smyslov 24 Mart 1921'de Moskova'da doğdu. Satrancı 6 yaşında öğrendi. 17 yaşındayken Panov ve Lilienthal önünde Moskova şampiyonu olur. 1941 SSCB Şampiyonluğu'nda ikinci ve 1946'daki Groningen turnuvasında elde ettiği üçünçülük ile elit bir oyuncu olduğunu ispatladı ve tüm dünyada tanındı. The Haag-Moskova'da düzenlenen Dünya Şampiyonluğu Turnuvasında Botvinnik'in ardından ikinci oldu. 1953 Zürih Adaylar Turnuvası'nı birinci bitirerek Botvinnik ile ünvan maçı yapmaya hak kazandı. Maç 12-12 (+7-7=10) berabere bitti ve kurallar gereği ünvan şampiyonda kaldı. Üç yıl sonraki adaylar turnuvasını yine kazanan Smyslov, ünvan maçın da bu kez Botvinnik'i +6-3=13 yenerek 7.Dünya Satranç Şampiyonu oldu. Fakat bu kısa sürdü. Bir yıl sonra yapılan rövanş maçını Botvinnik +7-5=11 kazanarak unvanı geri aldı. Bundan sonraki adaylar turnuvasında (Portoroz 1959) 4. olabilen Smyslov, bundan sonra uzun yılllar unvan maçı için oynayamadı. Ancak 1982 de herkesi şaşırtarak 61!! Yaşındayken Las Palmas İnterzonal'inde 2. olarak aday maçları oynama hakkını elde etti. Aday maçları çeyrek finalin de R.Hübner'i , normal skoru 7-7 , kura ile eledi. Ardından İnterzonal'in birincisi Macar Z.Ribli'yi 6 ½-4 ½ yenerek finalde G.Kasparov'un rakibi oldu. 1984'te Vilnius'ta yapılan maçı -4=9 kaybetti ama herkesin takdirini kazandı.

Lasker ve Cabaplanca'dan etkilendiğini söyleyen Smyslov pozisyonel anlayışta bir oyuncudur. Sade, risksiz ve sağlam açılışları tercih ederdi ve tam bir oyun sonu uzmanıydı. Aynı zamanda çok yakın arkadaşı olan Botvinnik ile beraber uzun yılllar Sovyet Okulu'na öncülük etmiştir. ''the Hand'' lakabı ile çağrılan Smyslov halen Moskova'da yaşıyor.

 

Anatoly Karpov

2091.jpg 
1951 de Leningrad da doğdu. Maç yapmadan FIDE tarafından şampiyon ilan edilmesi (1975), satranç dünyasında yadırgandı. Ama o, bu ünvanını yaptığı iki karşılaşmayla korumasını bildi ve 1975-1984 yılları arasında şampiyonluğunu sürdürdü.1985 te Kasparov a yenilirken bu tarihten sonra, dört kez daha Kasparovla karşılaşmasına rağmen, rakibine üstünlük sağlayamadı. 1992 de Kasparov u yenerek satranç şampiyonluğu ünvanını yeniden kazandı.

Mikhail Moiseyevich Botvinnik

fsa.jpg 
Ülkesinde " Patrik" olarak anılan Botvinnik, modern satranca yaptığı katkılar ve yetiştirdiği oyuncularla yalnız Sovyet ekolünün degil dünya satrancının da gelişmesini sağlamıştır. Satrancı 12 yaşında öğrenmesine rağmen hızlı bir gelişme göstererek, 1931 de 20 yaşındayken SSCB şampiyonu olur. Aynı başarıyı 1933'te tekrarlar.Hastings 1935 turnuvası ile yurt dışında ilk kez boy gösteren Botvinnik, aynı yıl Moskova da düzenlenen uluslararası turnuva da S.Flohr ile birinci bitirdi. Ertesi yıl gene aynı turnuva da Cabaplanca'nın ardında ikinci, Nottingham da Cabaplanca ile beraber birinci oldu. Bu başarılarından dolayı 1938 AVRO Turnuvası'na davet edildi ve bu turnuvayı Keres ve Fine'nın ardından üçünçü bitirdi. II. Dünya savaşı yılların da 1939, 44 ve 45'te SSCB şampiyonu oldu ve Sverdlovsk turnuvasını hiç yenilmeden kazandı. Alekhine ile yapılması gereken ünvan maçı ise Alekhine'nin ölümü nedeniyle yapılamadı. Savaştan sonra yapılan ilk ciddi turnuva olan Groningen (1946)'i ve Tchigorin Memorial turnuvasını kazandı. Başarılarla dolu bu uzun yıllardan sonra 1948'de The Hauge-Moskova da dünya şampiyonunu belirlemek için düzenlenen, o zamanın en iyi beş oyuncusu ( Botvinnik, Keres, Smyslov, Reshevsky ve Euwe) arasında yapılan maç -turnuvayı açık farkla kazanarak 6. Dünya Satranç Şampiyonu oldu. Bundan sonra tam 7 kez ünvan maçı yaptı. 1951 de D. Bronstein , 1954 te de V. Smyslov ile 12-12 berabere kalarak ünvanını korudu. 1957 de bu kez Smyslov'a (+2-5=15) kaybetti. Kurallar gereği bir yıl sonra yapılan rövanş maçını kazanarak tekrar ünvanı eline geçirdi. İki yıl sonra yıldızı yeni parlayan M. Tal' e +2-6=13 kaybetti. Ancak Botvinnik daha önce olduğu gibi yine bilimsel çalışmalarına bir yıl ara vererek rövanş maçına hazırlandı ve Tal'i +10-5=6 gibi açık bir farkla yendi. 1963'de bu kez Petrosian'a +2-5=15 kaybetti fakat bu kez rövanş hakkı yoktu. Bu bir anlamda Botvinnik devrinin kapanması demekti. 25 yıllık peryotta pek çok turnuva da oynadı ve yine önemli zaferlere imza attı. Bunlardan bazıları 1952 SSCB Şampiyonluğu, Alekhine Memorial, Hastings 1961 ve 66, Stockholm 1961, Amsterdam 1963 ve 66, Noordwijk 1965 turnuva birincilikleridir.1970 de aktif satrancı bıraktı ve eğitmenlik ve satranç bilgisayarları ile ilgilendi. Kendi adıyla anılan satranç okulunun en bilinen öğrencileri arasında Kramnik, Kasparov, Karpov, Shirov, Ivanchuk gibi şampiyonlar ve elit oyuncular vardır.

Lasker, Cabaplanca, Alekhine ve Euwe gibi dünya şampiyonları ile Flohr,Lilienthal, Fine, Keres gibi o zamanın en iyi oyuncuların çağdaşı olması onun satrancını çok geliştirmiş ve bu sayede uzun yıllar zirve de kalmıştır. Rubinstein, Tarrasch ve Cabaplanca'dan etkilenmiştir. Kendinden önceki coğu şampiyon gibi pozisyonel stilde oynamıştır. Karışık kombinasyonlardan çok taşların çok iyi konumlandırılmasına önem vermiştir. Oynanmış oyunları dikkatle inceler, kendi eksiklerini analiz eder ve eksiklerinin üzerine giderek turnuvalara ve maçlara hazırlanırdı. Ayrıca rakibinin oyunlarını ve oyun tarzını çok iyi incelerdi. Rövanş maçlarının kazanılmasının belki de en büyük sırrı bu idi. Tal'in açık ve karmaşık konumlardan hoşlandığını görerek rövanş maçın da bütün 1.e4 ile başlayan partiler de, en katı pozisyonel savunmalardan olan Caro-Kann (1.e4 c6) savunmasını kullanması ( bu maçta sadece bir kez Fransız , 1.e4 e6, oynamıştır) buna en güzel örnektir. Bu tip hazırlanma tarzı günümüzde de kullanılmaktadır. Pek çok açılış ve savunma da yenilikler getirmiş ve modern satrancın gelişmesine büyük katkılar yapmıştır. Beyazla 1.c4 (İngiliz Açılışı)sistemlerini ve 1.d4 açılışının transpoze varyantlarını incelemiş ve kullanmıştır. Siyahla 1.d4'e karşı kariyerinin ilk devrinde Hollanda savunması (1...f5), sonra Grünfeld savunması (1...Af6 2.c4 g6 ) ve ilk kendisinin kullandığı (ve bu nedenle kendi adıyla anılan) Slav Savunmasının (1.d4 d5 2.c4 c6) Botvinnik devamyolunu (3.Af3 Af6 4.Ac3 e6 5.Fg5 dc4) uygulamıştır. 1.e4'e karşı önce İspanyol (1.... e5 2.Af3 Ac6), sonra Fransız Savunması, bir devre Sicilya Savunması (1...c5), Tal'e karşı Caro-Kann ve kariyerinin son döneminde de Pirc-Ufimtsev Savunmasını (1....d6) oynadı ve detaylı olarak inceledi. Sovyet büyükustası V.Ragozin ile çalışmıştır.Her oyuncunun kendi stilini yaratması gerektiğini savunmuştur.