Op de foto’s is te zien dat er proefopgraving werd uitgevoerd in Harinxsmaland bij Sneek. Onze werkgroepleden zijn hierbij uitgenodigd. Hieronder kun je lezen wat Harinxsmaland is. Er is in de middeleeuwen bewoning geweest langs de Oerdyk en de Yvige leane. Het land is genoemd naar een stins uit de late middeleeuwen van de familie Harinxma. Die stins is er al lang niet meer, maar grote kans dat er in de grond nog wel sporen van te vinden zijn. De familie Harinxma was in de late Middeleeuwen een belangrijke en machtige familie in Sneek en wijde omstreken. Nader onderzoek brengt hopelijk meer informatie aan het licht over de stins. Archeologen zullen d.m.v. boringen zoeken naar resten van de fundering of een mogelijke slotgracht.

Waar ligt Harinxsmaland?

Het plangebied Harinxmaland ligt aan de noordzijde van Sneek. Het plan is aan de noordzijde begrensd door de Kleasterwei en de lijn tussen het kruispunt St. Martensdyk - Oerdyk en de noordkant van de tot voorkort aanwezige grasdrogerij Pasveer. Aan de oost- en westzijde wordt het plangebied begrensd door respectievelijk De Zwette en de Franekervaart. Aan de zuidzijde vormt de Stadsrondweg-Noord de grens van het plangebied. Sneek wil aan de noordzijde van de Ringweg, tussen Zwette en Franekervaart, op een gebied van circa 165 ha, 1.300 woningen realiseren. De gemeente wil hier een nieuwe halteplaats aan het spoor realiseren alsmede een vaarverbinding tussen Zwette en de Franekervaart.

Wanneer wordt er gebouwd?

Het gemeentelijke Woonplan gaat uit van de bouw van de eerste woningen in Harinxmaland in 2009. Na de vaststelling van de Globale Hoofdstructuur (maart 2009) wordt naar verwachting in het voorjaar van 2009 als vervolg op het al geldende bestemmingsplan een uitwerkingsplan in procedure gebracht voor de beoogde 1e fase (het gebied tussen de Zwette en de spoorlijn). Afhankelijk van o.a. het procedureverloop en de snelheid waarmee concrete bouwplannen kunnen worden opgepakt zal de feitelijke start worden bepaald.

Nederzettingen uit de IJzertijd / Romeinse tijd

Onder de Middeleeuwse laag, onzichtbaar voor het blote oog maar archeologisch minstens zo interessant, zijn de sporen uit de IJzertijd / Romeinse tijd. Het aantal sporen uit die periode overtrof alle verwachtingen. Het gaat om tenminste vijftien nederzettingen uit de periode – globaal gezegd – 100 v.Chr. tot 450 n.Chr. De aangetroffen nederzettingen zijn goed vergelijkbaar met de veenterp die in 2001 is opgegraven bij de aanleg van de Stadsrondweg Oost. Daar is toen een vrijwel complete huisplattegrond en een grote hoeveelheid aardewerk gevonden. Opvallende vondsten waren ook de speelgoedfiguurtjes van klei. De nederzettingen in Harinxmaland zijn bij latere overstromingen vanuit de Middelzee door een laagje klei afgedekt, waardoor ze niet alleen aan het oog zijn onttrokken, maar ook zeer goed zijn geconserveerd. De verwachting is dan ook dat de archeologische waarde van de nederzettingen zeer hoog is. De nederzettingen concentreren zich vooral in het midden van het plangebied. Aan de hand van de boringen kon ook de loop van enkele veenriviertjes in de directe omgeving van de nederzettingen worden vastgesteld. Een dergelijk dichtbewoond, goed bewaard veenlandschap is uniek en zeer behoudenswaardig. Met nader onderzoek verwachten we in de loop van dit jaar meer te weten te komen over de aard van de nederzettingen en de precieze datering. Ook de relatie tussen de nederzettingen en het landschap is interessant. We verwachten meer zicht te krijgen op de manier waarop de toenmalige bewoners gebruik maakten van het landschap om hen heen.

E. Koppen