وضعيت آب كردستان

۲۳ مرداد ۱۳۸۸ (۹:۳۷ق.ظ)
مدير عامل شرکت آب منطقه اي استان کردستان :
کردستان پرآب نيز دچار کم آبي است
خبرگزاري موج -
استان کردستان با ۲۸۲۳۵ کيلومترمربع داراي اقليم آب و هواي سرد و معتدل کوهستاني متاثر از آب و هواي مديترانه اي است.

به گزارش موج، اين استان در ناحيه شمالي زاگرس در مسير جريان توده هاي هواي معتدل و مرطوب مديترانه اي (از سمت غرب کشور وارد مي شود)، سرد و خشک و سيبري (از سمت شمال کشور وارد مي شود) و گرم و مرطوب سوداني (از درياي سرخ و فلات عربستان) سرچشمه مي گيرد و (از سمت جنوب غرب کشور وارد مي شود) قرار دارد.بارش هاي استان در فصل پاييز و زمستان عمدتا و در اواخر زمستان و فصل بهار همزمان با ذوب برف از بارش هاي خوبي برخوردار است. ميزان نزولات برفي استان حدود ۴۰ درصد از بارندگي استان را شامل مي شود.
استان کردستان با متوسط بارندگي ۵۱۷ ميلي متر در سال يکي از استان هاي پر آب و سرشاخه حوزه هاي آبريز مهم کشور، درياي خزر، درياچه اروميه و خليج فارس و درياي عمان است.بيشترين بارندگي در غرب استان، شهرستان مريوان با متوسط ۸۵۰ ميلي متر در سال و کمترين بارندگي در شرق استان، محدوده مطالعاتي قروه و بيجار با متوسط ۳۰۰ ميلي متر اتفاق مي افتد.
اين ميزان بارندگي به همراه توپوگرافي کوهستاني و آب و هواي مناسب باعث شده تا يکي از متنوع ترين زيست بوم گياهي در استان کردستان شکل بگيرد که ازنظر اقتصادي و شاخص هاي زيست محيطي درخور اهميت است.
شبکه رودخانه اي استان با ۱۷ رودخانه اصلي و دائمي در سه حوزه آبريز اصلي کشور، که در بالا اشاره شد، قرار دارد. رودخانه هاي کردستان يکي از غني ترين شبکه آب هاي روان کشور است که به حوزه هاي مرزي و داخلي تخليه مي شود. حجم آب جريانات سطحي همچنين تشکيلات سخت زمين شناسي و سفره هاي آبرفتي بالغ بر ۵/۱ ميليارد مترمکعب را در خود ذخيره کرده است.
بررسي هاي کارشناسي روي منابع آب کردستان نشان مي دهد که سرمايه گذاري مناسب در استفاده از منابع آبي و خاکي با مهار آب هاي جاري، استفاده بهينه از آب هاي موجود، ارتقاي فرهنگ مصرف آب و ديگر عوامل موجب توسعه پايدار و رونق اقتصادي در استان مي شود.
همچنين بررسي قابليت بهره برداري از منابع آب از بخش هاي مختلف نشان مي دهد که در بخش کشاورزي با مهار آب هاي سطحي و ساخت سدهاي مخزني و ايستگاه هاي پمپاژ و ايجاد شبکه هاي توزيع و انتقال آب و افزايش راندمان آبياري امکان افزايش سطوح کشت آبي از وضعيت فعلي (۸۰ هزار هکتار) به ۶۳۰ هزار هکتار وجود دارد.
علاوه بر آن در بخش شيلات بررسي ها نشان مي دهد که با ايجاد مجتمع هاي بزرگ پرورش ماهي و ايجاد خدمات زيربنائي مثل راه دسترسي و برق، منابع آبي استان توان توليد انواع آبريزان را دارد. در بخش صنعت استان به غير از مناطق شرقي، محدوديت کمي و کيفي براي ساير نقاط استان جهت استقرار واحدهاي صنعتي وجود ندارد.
سرمايه گذاري در بخش صادرات آب
مهندس عبدالله مشيرپناهي، رئيس هيات مديره و مديرعامل آب منطقه اي کردستان، گفت؛ در بخش انرژي برق آبي، پتانسيل هاي خوبي جهت استفاده از انرژي در دست اقدام است.
در بخش گردشگري و توريسم، نزولات جوي، وضع زمين شناسي و تنوع آب و هوايي کردستان موجب به وجودآمدن درياچه زريوار مريوان، آبشارهاي مسير مريوان - پاوه و بانه، سردشت، چشمه هاي پر آب و معدني باباگرگر قروه، قمچقاي بيجار، بل و پلنگان در مريوان و کامياران و آثار و ابنيه آبي متعدد و ده ها نقطه خوش آب و هواي ديگر در استان شده و با سرمايه گذاري در بخش گردشگري و توسعه بهره برداري از مکان هاي موجود و نيز ساخت درياچه ها و آب نماهاي مصنوعي مي توان با جذب گردشگران داخلي و خارجي فرهنگ غني و تاريخي استان را معرفي کرد و هم از منابع اقتصادي آن بهره مند شد.
وي در ادامه گفت؛ بعد از پيروزي انقلاب اسلامي، توسط دولتمردان و تصميم گيران در کردستان به مهار آب توجه جدي و ويژه اي شده است و اکنون که کردستان مراحل توسعه را شروع کرده، ضروري است ساخت سد هاي اجرايي، مطالعاتي و پتانسيل يابي شده، تکميل و مديريت عرضه آب در استان بهينه گردد تا مردم استان از آب هاي سطحي موجود که بدون استفاده بهينه از کشور خارج مي گردد، براي تامين آب شرب، توسعه و گسترش کشاورزي، صنايع و... بهره کافي و وافي را ببرند و منافع اقتصادي و اجتماعي آن متوجه کردستان گردد.
مشير پناهي با اشاره به بهره برداري از ۶ سد در استان کردستان افزود؛ هم اينک ۷ سد اجرايي وجود دارد که عبارتند از سدهاي گاران، زيويه، چراغ ويس سقز، سنگ سياه، سيازاخ، سورال و تلوار، اراضي تحت پوشش سدهاي مورد مطالعه ۵۰ هزار هکتار، ۳ سد داراي فاز دوم، يک سد در حال مطالعه فاز دوم و ۸ سد در حال مطالعه فاز اول است. ۳۳ سد با اهداف عمده تامين آب کشاورزي و بعضا تامين آب شرب پتانسيل يابي شده که ان شاءالله بعد از تاييد مرحله پيش ساخت، فاز مطالعاتي آنها را طي خواهيم کرد.
علاوه بر آن تعداد ۹ شبکه مطالعاتي در مراحل مختلف مطالعات قرار دارد، ۴ طرح شبکه گاران، چراغ ويس سقز، سيازاخ و سورال مطالعات فاز دوم به اتمام رسيده است.ميزان اراضي تحت پوشش شبکه هاي در دست مطالعه ۶۰ هزار هکتار است که ۸۰ درصد اراضي توسعه و ۲۰ درصد بهبود را شامل مي شود. بهره برداري از ۲۴ واحد دستگاه پمپاژ، ۵ واحد ايستگاه پمپاژ در دست اجرا، ۱۳ واحد ايستگاه پمپاژ در دست مطالعه، هم اينک ۲ طرح آبرساني براي شهرهاي سنندج و مريوان را در دست اجرا و ۶ طرح آب رساني براي دوره بلند مدت براي شهرهاي سنندج، سقز، بانه، قروه، بيجار، کامياران و مريوان نيز در دست مطالعه داريم.
طرح هاي آبي در استان
رئيس هيات مديره شرکت آب منطقه اي کردستان با اشاره به ۲۰ طرح در استان گفت؛ وضعيت بارندگي از مهرماه ۸۵ لغايت 86 وشش ماهه اول سال آبي ۸۶-۸۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۸ درصد افزايش و نسبت به مدت مشابه متوسط درازمدت ۳۵ ساله، ۱۶ درصد کاهش داريم.بارندگي فروردين ماه بسيار خوب بوده است و نسبت به فروردين ماه سال آبي ۸۵-۸۴ و متوسط درازمدت به ترتيب ۳۰ و ۱۵ درصد افزايش داشته ايم.
کم آبي ،چالش موجود در کردستان
مهندس مشيرپناهي در ادامه افزود؛ يکي از چالش هاي موجود کم آبي مناطق شرق استان است. در شرق استان حدودا ۴۶ درصد از مساحت استان سه محدوده مطالعاتي قروه- دهگلان و ديواندره، بيجار و قمچقاي را در بر مي گيرد. اقليم اين منطقه نيمه خشک با بارندگي کم و پتانسيل آب هاي سطحي ضعيف است. به طوري که برداشت بي رويه از آب هاي زيرزميني باعث افت سطح آب هاي زيرزميني در دشت هاي مناطق شرقي استان شده است.
مناطق شرق استان ۲۷ درصد از بارندگي استان را در برمي گيرد در حالي که ۷۳ درصد بارندگي در مابقي سطح استان حادث مي شود، از جريانات سطحي استان ۱۷ درصد آن در شرق جريان دارد.از ۹ دشت استان، پنج دشت عمده آن شامل قروه، دهگلان، چهاردولي، بيجار و زرينه اوباتو ديواندره در شهرستان هاي تحت پوشش بخش شرقي استان قرار دارد که سه دشت قروه، دهگلان و چهاردولي ممنوعه است.
در يک نگاه ديگر از کل دشت هاي استان ۸۶ درصد در شرق و ۱۴ درصد آن در غرب قرار دارد.با اين وصف اراضي خوب و عمده استان در شرق و منابع آب در غرب قرار دارد، شرق استان به عنوان قطب کشاورزي مطرح است و تمام راهکارها و قابليت هاي توسعه متوجه اين منطقه از استان است.
با توجه به برداشت هاي بي رويه و اينکه ۸۰ درصد آب مصرفي شرب، کشاورزي و صنعت از منابع آب هاي زيرزميني تامين مي گردد، تمامي دشت هاي شرق استان به ويژه قروه، دهگلان و چهاردولي با افت سطح آب زيرزميني و کاهش حجم مخزن روبه رو شده است، براساس آخرين آمار و اطلاعات و اندازه گيري هاي انجام شده ادواري(ماهانه) چاه هاي مشاهده اي و محاسبات به عمل آمده در دهگلان نسبت به سال پايه مطالعات (۷۷-۷۶) ۴/۱۳ متر و در قروه ۹/۶ متر و در چهاردولي ۹/۸ متر و در بيجار حدود سه متر افت سطح آب داشته ايم يعني به طور متوسط سالانه ۳، متر افت سطح آب داشته ايم، يعني به طور متوسط سالانه ۳/۱ مترادف و کسري حجم مخزن معادل ۲۵ ميليون متر مکعب در سال بوده است که در شرايط بحراني قرار دارد.
دشت هاي قروه، دهگلان و چهاردولي به ترتيب از سال هاي ۷۲-۸۲ و ۸۳ ممنوعه اعلام شده است و هر سه دشت تا پايان سال ۸۸ تمديد ممنوعيت شده است.
در حال حاضر برداشت اضافي از آبخوان حدود ۲۰۰ ميليون متر مکعب است.براي جلوگيري از افت سطح آب زيرزميني و جبران کسري مخزن اقدامات سازه اي (تغذيه مصنوعي) و مديريتي (طرح تعادل بخشي) به همراه انتقال آب از سرشاخه ها و حوضه هاي آبريز مجاور در دستور کار و اولويت قرار گرفته است.
- از ديگر چالش هاي استان مشکل کيفيت آب در دشت چهاردولي و بيجار است که علاوه بر مشکلات کمي، آب هاي زيرزميني داراي مشکل کيفي هستند به طوري که در عمق ۴۰ متري آب شور و گازدار مي شود.
وي در پايان گفت؛ نکته مهم ديگر در ارتباط با بخش آب اين است که دولت توجه خوبي به بخش آب و فعاليت هاي زيربنايي استان کردستان دارد به طوري که در مصوبات بيست و يکمين جلسه استاني هيات دولت در کردستان (آبان ماه ۸۵) ضمن توجه به بخش هاي مختلف آب و برق، انتقال آب از حوزه هاي مجاور به دشت هاي ممنوعه قروه، دهگلان و چهاردولي همچنين براي زرينه اوباتو ديواندره، دستاوردهاي خوبي براي انتقال داشته است. در آينده نزديک، ما شاهد تحول چشمگيري در استان خواهيم بود.

مطالب دسته بندی شده سایت

207days since
روز مانده تا برداشت عسل سال آينده