| عسل تقلبي و ورشکستگي زنبورداران |
|
|
 | اروميه-عسل يک محسول غذايي مفيد و يک اکسير پر ارزش است که از قرن ها پيش به عنوان عالي ترين و مقوي ترين غذاها شناخته شده است. در اين راستا پرورش زنبور عسل نيز از ديرباز يکي از مشاغل مورد توجه ايرانيان بوده که عسل توليدي برخي مناطق ايران به دلايل ارگانيک (طبيعي) شهرت جهاني پيدا کرده است. با وجود اين که پرورش زنبور عسل و توليد عسل يکي از کارهايي است که سبب اشتغال زايي مي شود، همچنين در بحث صادرات غيرنفتي نيز صادرات عسل مي تواند يکي از مهمترين و پردرآمدترين صادرات ها باشد که ارزآوري زيادي به دنبال دارد. اما متاسفانه چند سالي است که از ليست صادرکنندگان اتحاديه اروپا خارج شده ايم و با فراهم شدن امکانات هنوز اقدام جدي براي ورود مجدد به اين ليست صورت نگرفته است از اين رو لازم است مسوولان در اين خصوص بيشتر تلاش کنند تا علاوه به ارزآوري به کشور شاهد کاهش بيکاري باشيم. عسل به عنوان يک غذاي کامل در تمام دوران زندگي براي بدن مفيد است، به اين صورت که يک کيلو عسل معادل چندين کيلو گوشت، کالري در بدن ايجاد مي کند با اين تفاوت که عسل ماده اي را دارا است که هيچ گونه ميکروب، ويروس و آميب نمي تواند در آن زنده بماند، درحاليکه گوشت آلوده داراي کيست هاي انگلي است و درصورت سالم بودن و استفاده ممتد، امراضي از قبيل تنگي عروق، نقرس و غيره در سنين بالا در اشخاص ايجاد مي کند. حال با اين مزيت ها و فوايدي که عسل دارد بايد ديد که رتبه ايران در توليد عسل در چه جايگاهي واقع شده است و چه مشکلات و موانعي براي دست اندرکاران اين امر بالاخص زنبورداران و توليد کنندگان اين اکسير وجود دارد. به گزارش ايسنا، کارشناسان و محققان بر اين باورند که با وجود اين که پرورش زنبور عسل از ديرباز يکي از مشاغل مورد توجه ايرانيان بوده است و عسل توليدي برخي مناطق ايران به دليل ارگانيک بودن شهرت جهاني دارد اما توجه مثمر ثمري از طرف دولت در اين زمينه صورت نگرفته است. خشکسالي سال گذشته، چيزي حدود 40 تا 50 درصد توليد عسل کشور را کاهش داده است و زنبورداران متحمل خسارت هاي زيادي شده اند. با توجه به اين که سابقه تهيه عسل در کشور ما به سال هاي بسيار دور مي رسد، با اين حال وضعيت توليد عسل در کشور مناسب نبوده و زنبورداران با مشکلات فراواني روبه رو هستند و شيوه توليد سنتي عسل و موم، زنبورداري ايران را از استانداردهاي جهاني دور کرده است. امروزه آموزش هاي علمي و کاربردي و پودماني براي افرادي که مي خواهند وارد اين صنعت شوند در اکثر استان ها برگزار مي شود و يکي از وظايف فعالان محيط زيست فرهنگ سازي براي حفظ و حراست از اکوسيستم و فلور گياهي در جهت گسترش حرفه زنبورداري است.در حالي که متاسفانه هيچ حرکتي تاکنون از طرف اين فعالان که تعداد قابل توجهي اند صورت نگرفته و فقط در جمعيت هاي مبارزه با آلودگي هوا و عدم استعمال دخانيات و يا قطع درختان فعاليت دارند، در حالي که حفظ و بقاي طبيعت در گروه هاي زنبورداري است. آذربايجان غربي سال گذشته يکهزار و 200 تن عسل به کشورهاي خارجي صادر کرده است. آذربايجان غربي با داشتن پتانسيل قوي اقليمي و آب و هوايي به يکي از قطب هاي مهم صنعت زنبورداري کشور تبديل شده است به طوري که هم اکنون اين استان با توليد سالانه بيش از 10 هزار تن عسل حائز رتبه اول کشوري است. اين استان با داشتن بيش از 2/6 ميليون هکتار مرتع که 750 هزار هکتار از مراتع خوب و درجه يک است و همچنين بيش از 90 هزار هکتار سطح زير کشت باغات اعم از دانه دار، هسته دار، دانه ريز و خشک و بيش از 96 هزار هکتار سطح زير کشت محصولات زراعي زنبوردوست به عنوان يک مزيت اين توان و قابليت را براي ترويج و توسعه صنعت زنبورداري بخشيده است. مهندس رنجبر، کارشناس امور دام جهاد کشاورزي آذربايجان غربي با بيان مطلب فوق افزود: با توجه به مطلوبيت سطح پرورش زنبور عسل در استان، سال گذشته به کشورهاي خارجي از جمله ترکيه يکهزار و 200 تن عسل صادر شده است. وي با اشاره به ميزان کندوي عسل در استان گفت:520 هزار کلني کندوي زنبور عسل در استان وجود دارد که از اين ميزان کندو 79 هزار کلني کندوي زنبور عسل در اروميه است. کارشناس امور دام، تشکيل سه کلاس آموزشي براي پرورش زنبور عسل، برنامه هاي راديويي، ايجاد تعاون جهت آموزش و برگزاري همايش ها با هدف اطلاع رساني بيشتر به مردم و زنبورداران در خصوص پرورش زنبور عسل و مزايا و فوايد آن از جمله اقدامات صورت گرفته براي افزايش پرورش زنبور عسل است. وي شرايط اقليم و آب و هواي مناسب منطقه اي را از عوامل موثر در پرورش بيشتر زنبور عسل عنوان کرد. وي افزود: تمام شهرهاي استان براي پرورش زنبور عسل مستعد و مناسب است. رنجبر تامين 400 ميليون تن شکر، تهيه داروهاي براي مبارزه با کنه و بيماري هاي زنبوران عسل، تمديد بيمه زنبورداران و باتوجه به تلفات صورت گرفته در سال گذشته پرداخت خسارت به زنبورداران، حل مشکل بيمه شاغلين و کارگران در زنبورداري ها، برگزاري کلاس هاي آموزشي و احداث کارخانه هاي بسته بندي براي صادرات عسل را از جمله اقدامات صورت گرفته در راستاي حل مشکلات اصلي زنبورداران برشمرد. وي ارزش اقتصادي گرده افشاني را 145 برابر ارزش داخلي کندو عنوان کرد و گفت: ارزش اقتصادي گرده افشاني در ايران 95 برابر داخل کندو است و با توجه به تاثير بسزاي اين گرده افشاني ها در ميزان افزايش توليد محصولات کشاورزي متاسفنه صاحبان باغات با نگهداري کندوي زنبور عسل در باغات مخالف هستند. احمد زماني يکي از زنبورداران در اروميه عدم اطلاع مسوولان از صنعت زنبورداري کشور را علت اصلي بروز مشکلات عنوان کرد و گفت: با توجه به وجود خشکسالي سال گذشته توليد عسل نزديک به نصف مقدار عسل توليدي در دو سال گذشته رسيده است و ناآگاهي مسوولين کار را براي زنبورداران مشکل کرده است. وي با اشاره به اين که در کشورهاي ديگر براي گرده افشاني به زنبورداران يارانه اختصاص داده مي شود، گفت: اين در حالي است که در ايران اين چنين حمايت هايي از زنبورداران نمي شود و براي بهتر کردن وضعيت پرورش زنبور عسل و توليد عسل مرغوب به حمايت دولت نيازمنديم. سوخت يکي ديگر از مشکلات زنبورداران است که با توجه به شرايط به وجود آمده در مورد سهميه بنزين، اين مشکل مضاعف شده است. با توجه به تاثيرگذار بودن غيرقابل وصف و نقش ارزنده زنبور در گرده افشاني که يکي از ارکان اصلي زنجيره غذايي است، زنبوردار نه تنها نسبت به باغداران و دامداران مورد حمايت وزارت کشاورزي در معرفي بانک ها يا کار گروه استاني در تسهيلات کارآفريني قرار نمي گيرد، بلکه با نظرات غير فني کارشناسان، سقف پرداخت تسهيلات سرمايه گذاري در توسعه زنبورستان و افزايش توليدات، به حداقل مي رسد. اين در حالي است که بازدهي يک کلني زنبور نسبت به قيمت اندک آن در مقايسه با يک راس گاو که داراي قيمت بالايي است، با توجه به ويژگي هاي منحصر به فرد زنبور در گرده افشاني، خاصيت دارويي، بهداشتي و صنعتي محصولات آن، بسيار زياد است. معضل ديگر زنبورداران کوچاندن کندوها و کليه تجهيزات زنبورداري در فصول مختلف در مناطق متفاوت است که فراهم کردن محل اسکان زنبورها و زنبورداران اگر با برنامه ريزي و هماهنگي وزارت جهاد کشاورزي با باغداران خصوصي و دولتي و اطلاع رساني از فوايد اسکان زنبور در باغات، اراضي و مراتع همراه باشد، زنبورداران براي تهيه مکاني براي اسکان، دغدغه اي نخواهند داشت. درحالي که مشاهده شده است برخي از باغداران به علت ناآگاهي، براي اسکان کلني هاي زنبور در باغات خود، مبلغي را براي اجاره به زنبوردار پيشنهاد کرده اند. حال در راستاي اعتلا و نيل به اهداف بايد راهکاري انديشيد. جهت افزايش سطح کيفي و کمي توليد و بسته بندي، اعتمادسازي، اطلاع رساني و فرهنگ سازي مصرف محصولات طبيعي زنبور عسل عوامل گوناگوني دخالت دارند که از آن جمله مي توان به اطلاع رساني خواص غذايي و دارويي محصولات زنبور عسل به صورت گسترده و جامع از طريق جرايد و رسانه هاي گروهي به صورت مستمر، فرهنگ سازي مصرف عسل و ديگر محصولات که با توزيع عسل طبيعي به صورت مستقيم به بازار مصرف امکان پذير است. مبارزه با عرضه عسل تقلبي و برخورد قانوني شديد با عوامل تهيه، بسته بندي و توزيع آن به همراه ارايه راه هاي شناخت عسل تقلبي، حمايت وزارت جهاد کشاورزي از توليدکنندگان با معرفي به بانک ها جهت تامين مواد اوليه و تجهيزات زنبورداري که زنبوردار مجبور نشود محصولات خود را قبل از برداشت با نازلترين قيمت به دلالان پيش فروش کند، حذف دستورالعمل ها و بخشنامه هاي دست و پا گير اداري براي توليدکنندگان، برگزاري همايش ها و سمينارهاي تخصصي زنبورداري جهت ارايه مشکلات از طريق فراخوان عمومي واقعي نه گزينشي، برقراري ارتباط بين زنبورداران و باغداران و متوجه ساختن آنان در خصوص تاثيرگذاري زنبور در افزايش محصولات باغي و زراعي، مکانيزه کردن صنعت زنبورداري و وارد کردن تجهيزات پيشرفته استحصال محصولات زنبور عسل از قبيل دستگاه هاي موم گيري، زهرگيري با حمايت هاي يارانه اي، تبادل تجربيات و تحقيقات بين زنبورداران و پژوهشگران، تشويق جوانان به امر پرورش زنبور عسل و توليد محصولات مربوطه با توجه به وابستگي شديد کليه توليدکنندگان کشاورزي به زنبور و درآمد روزافزون اين صنعت، ارتقاي سطح دانش و آشنايي با روش هاي زنبورداري روز جهان اشاره کرد. به نظر مي رسد که در بخش زنبورداري و توليد عسل بيشتر امکانات در دست دولت است ولي توليد در دست بخش خصوصي و چنانچه دولت امور را به طور واقعي به بخش خصوصي واگذار کند و قوانين را به نفع کار و توليد بهتر شفاف کند و بوروکراسي را بردارد، از بهترين تسهيلات است. | |
|