agcikisi - agcikisi

Ağcıkişi kelimesinin manası :

Rivayet 1

Ağcıkişi kelimesi,önceleri bu köyde yaşanların birbirleri ile akraba olduklarını, bir akrabalık ağı oluşturdukları için Ağ - kişe / Ağcı - Kişe kelimelerinin zamanla değişik telafuzlarından Ağcıkişi kelimesinin oluştugu tahmin edilmektedir.

Rivayet 2

Ağcıkişi kelimesi,bölgenin kuyularındaki sularının acımtrak bir tatı olmasından dolayı buraya Acı - Kişe denildiği zamanla /Acıkişe/Ağcıkişi adını almıştır.

Kaynak : Emekli Ağcıkişi İlkokul Müdürü Kadir Demirkıran ile sohbet 2008

Rivayet 3

Gök ırmağın önü bir set ile kapatıldıktan sonra gökırmak,Taşköprü havzasını doldurmuş.Dolayısıyla balıkçılık gelişmeye başlamış.Ağ ördükleri için burada yaşanan kişilere ağ ören kişiler/ ağcı kişeler / söylemleri günümüze ağcıkişi olarak gelmiştir.

Kaynak : Emekli Öğretmen Nurullah Demirkıran ile sohbet 2009

Not : Görüldüğü üzere kesin bir kayıt bulunmamaktadır.Elinde kaynak olanlar bizimle paylaşsınlar.

_________________________________________________________________________

Ağcıkişinin Tarihçesi :

Ağcıkişi,zamanın Metropollerinden Pompeiopolis e Aygır Kaya Mezarları arasında kurulmuş olması tarihininde eskiye dayandıgının bir simgesidir.Ancak elimizde kesin bilgiler yoktur.

_________________________________________________________________________

Ağcıkişi Nerede? :

_________________________________________________________________________

Kastamonu / Taşköprü / Pompeiopolis :

Pompeiopolisli Askerler

1948 yılında bir arkeolojik kazı amaçlı Kastamonu ve çevresinde yapılan araştırmalarda Germeç ve Gölköy'de ele geçen yontma taş devrine ait çakmaktaşı el baltaları Kastamonu ve çevresinin Tarih Öncesi devrini M.Ö 50.000 lere kadar gerilere götürmektedir.

GASGASLAR (KAŞKA TÜRKLERİ, Kaskians, Kashka, Kaskas) DÖNEMİ: M.Ö 2000-1300 Kastamonu ve çevresini yerleşim yeri olarak seçenlerin Gasgaslar diye yazılı belgelere geçen Kaşka Türkleri olduğu sonucu kesinlik kazanmıştır..Kaşka Türkleri, Sümer 'in son devirlerinde Mezepotomya'da oturmaktadırlar. Çok iyi ata binen ve döğüşen Kaşka Türkleri, Etiler'in Anadolu'da hüküm sürdüğü devirlerde Kızılırmak 'ın sol sahilinde,Ilgaz Dağı ile Karadeniz arasındaki sahayı işgal etmişlerdir.Savaşı çok seven Kaşka Türkleri zaman zaman Etilere bir çok kez saldırmış, onların ülkesini baştan aşağı istila ederek Nensa (Niğde) şehrine kadar dayanmışlardı. M.Ö. (1400-1390) Senelerindeki Etilerin vaziyetini gösteren bulgulardan anlaşılan duruma göre , Kaşkarların galibiyeti kısa sürmüş, Eti hükümdarı Dubhalijas IV ölünce yerine geçen oğlu Subbiluliuma Kaşkalarla ciddi bir mücadeleye girmiş, sonunda onların mağlup etmeyi başarmıştır. Fakat yenilgiyi kolay kolay kabul etmeyen Kaşka Türkleri ile Etiler arasında daha sonraki yıllarda şu savaşlar olmuştur;

:1- İshupitta harbi (M.Ö.1349-1345) :2- Pala yolları harbi (M.Ö.1345-1343) :3- Timhuala ve Dağğasta Harbi (M.Ö 1337-1335) :4- Kalasma Harbi (M.Ö 1334-1329) Bu Savaşlar sonucunda Kaşka Türklerinin elindeki topraklar bir müddet için Eti hakimiyetine geçmiştir. Kaşka Türklerini yenen Mursil M.Ö 1330 yılında öldü. Yerine, önce oğullarından Muvattala ve sonra Hattusil III. geçti. Muvattalanın hükümdarlığı sırasında bölge göç dalgalarına maruz kaldı. M.Ö 1200 tarihlerinde bu göçler karşısında eriyen Etiler, Kastamonu ve çevresini Paflagonyalılara terk etmek zorunda kaldılar.

Bölge'nin ilk sahibi Gaskalar (Gas Türkleri) dir ki M.Ö. 1330 da Eti hakimiyetine girmişlerdir

Tarih arşivlerinde ve mevcut kaynaklarda Gas veya Gasgas ismi verilen kavime ait günümüzde çok az bilgi bulunmaktadır.

Kaynaklar, Sümerlerin son dönemlerinde Mezopotamya’da oturan ve M.Ö. 2000 yıllarında Sümerlerin kuzeyindeki dağlık bölgede Gasi Devletini kuran Gasgas’ların çok iyi ata binmeleri, savaşçı olmaları ve deri ile kürklerden oluşan giysiler giymeleri nedeniyle bir Türk kabilesi olduklarını yazmaktadır.

Gasgaslar, M.Ö. 1.400 yıllarında Etiler’in Anadolu’nun büyük bir kısmında hüküm sürdükleri devirlerde, doğuda Kızılırmak’ın doğu tarafları ve Pont havalisi, batıda Bolu ve Adapazarı havalisi, kuzeyde Karadeniz, güneyde de Koçhisar ve Tuz gölü arasında kalan bölgeye yerleşmiş ise de 1994 yılında Devrekani ilçesi Kınık köyünde yapılan arkeolojik kazılarda M.Ö. 3.000 yıllarına ait Hitit savaşçı heykeli ile bazı eşyalara rastlanmış, kazıların devamı halinde Hitit Kral Mezarlarının ortaya çıkarılacağı kazı başkanı Prof. Dr. Aykut Çınaroğlu Tarafından ileri sürülmüştür. Gasgaslar, uzun yıllar doğunun en güçlü devletleri olarak gösterilen Mısır, Kalde, Suriye ve Etiler ile zaman zaman savaşmış, zaman zaman da sosyal ve ekonomik işbirliğine girerek bu devletlere kendisini kabul ettirmeyi başarmışlardır.

Yapılan araştırmalarda tarihçiler, Gasgasların cesur ve savaşçı bir kavim olup, komşu devletlerle sürekli savaştıklarını, Suriye ve Mısır’a kadar ilerleyerek Anadolu’nun büyük bir kısmı ile güneyde bulunan devletleri işgal ettikleri ve yıllarını savaşarak geçirdiklerini yazmaktadır.

Gasgasların bölgede oturan ilk kavim olması nedeniyle yapılan bütün araştırmalar, bilinen mevcut kaynakların dışına çıkmamaktadır.

Etiler bölgede bir asırdan fazla kalmışlar ve Torlar tarafından Güney Anadolu’ya atılmışlardır. Torlar Paflagonyayı istila ettikten sonra bölgenin tarihi, 400 yıl süren karanlık bir devir geçirmiş olmaktadır. Bu müddet içinde bir kısım kavim ve milletler aynı sahaya gelip yerleşmiş ve zamanla münkariz olmuşlardır.

M.Ö. 1.100 de bu bölgeye gelen Paflagonyalılar, 700 de Kimmerler tarafından yok edilmişlerdir. Kimmerler de M.Ö. 584 de Lidyalılar tarafından atılmışlardır.

Lidyalılardan sonra 546 da İranlılar buraya gelmişler, 377 de Paflagonyanın bir kısmını alan Kapadokyalılar 362 de aynı yerleri tekrar İranlılara bırakmaya mecbur kalmışlardır.

İskender, Paflagonya- Kastamonu’yu zaptedememiş ise de onun kumandanı Antigon istilaya muvaffak olmuş, Helenlerden sonra 183 de Pontuslar bölgeyi ve sahillerini almışlar, 200 de Galatyalılar Ilgaz’ın güneyini ele geçirmişler, 120 de Pontuslara vermişler, 104 de bölge Pontuslardan Bitinyalılara geçmiştir. Bitinyalılar 64 de Romalılara yaptıkları savaşta yok olmuşlardır.

Romalılar Kastamonu dahil bölgeyi tamamen işgal ettikten sonra Taşköprü’yü hükümet merkezi yapmışlar, bu şehre, General Pompe aldığından Pompei Polis adını vermişlerdir.

_________________________________________________________________________

Kastamonu / Taşköprü / Ağcıkişi / Pompeiopolis ile İlgili Haritalar

Taşköprü Haritası

Pompeiopolis Haritası

Eski bir Türkiye Haritası

Kastamonu Sancağı